گزارش 17 مهر 1405
پیشپیش گفتم که رسیدن نتوانم این هفته و چه حیف اما خب امید که هفتههای بعد.
بامشامداد بود. سهونیم نیمهشب که هنوز عینهو جُغُد و اسکرولکنان بیدارم من چرا؟ کی خواب؟ بایدی هم بود که باید صبح زود برخیزی. طرفهای چهار خسبیدم و طرفهای نه برخاستیدم و دیدم نوچ، نه. لالا دارم هنوز. سیریوس هم هی کرشمه میآمد و از اینکه روکشش دیگر خشانت را ندارد و حالا گربهای شده برای خودش میگفت. خلاصه سیریوس را دودستی و سفتانه بغلیدم و غش. دهونیم اما دیگر زمان مناسب بود. زمان مناسب. جالب بود. روزی بود که تصمیم گرفته بودم جز معطوفِ کارگاهی که شوقذوقانه میزدم برای برگزاریاش نباشم و کارِ مازاد نکنم. گمانم سرِ همین ساعت دهونیم برخاستن مناسب بود. نه دیر بود و نه زود. نه کمخوابی بود و نه زیادخوابی. شاید بد نباشد اینطوری برنامهی بیداری بریزم. هان؟ وقتی میدانم روزهایی هست که حتی هشت صبحم بیدار شوم نه جان دارم و نه توان و هیچ نمیکنم جز افسوسخواری و اضطرابکشی که زمان دارد میرود ها. خب برود. به درک. این زمان که ما افتادهایم زمین و از رویمان با لودر رفتوآمد میکند ناکسزاده.
خیزیدم. داستانی در من میغلغلد. از دورزمان. از نوجوانی و زبانه میکشد. پنجشنبه ایستادم جلوی آینه و حرارتش که بالا میزد واداشتم به این پرسش: «وقتش شده بنویسمت؟» البته بعدا فهمیدم اسید معده بود اما خب افتادم به تکاپوی نوشتن. دیروز برای بار نمیدانم چندم فهمیدم که چرا هنوز به قصه نرسیده این داستانِ کدرِ جذامریخته به جانم. چون تصویر ندارم برایش. تصویرهای نزیسته و تمثیلی و نمادین به ذهنم میآید که داستانی که اینطوری شکل بگیرد، پیشپیش گوزیده به آب.
باید برمیگشتم به زندگی خودم. باید تصویر جمعآوری کنم. باید تصاویر را به خاطر بیاورم.
چندتصویر اساسی سالهاست توی ذهنم میچرخد که متأسفانه اضطراب «ای بابا خب این تصویر رو ازش شاهکار نوشتن که» مدام سنگ میاندازد جلوی پایم. اما نه. داستان توی همانهاست. اوسکلونتری توی نویسندگی خلاق بِ بسمالله را با صحنه آغازید و اعتراف میکنم چون دوسالوخردهای انتشار روزانه داشتهام و مدتها آزادنویسی، میدانم این شروع و این نکته چه گنج و گوهریست. اما صحنههایی که خاطرم است، واقعا با کمترینشان حال میکنم یا آنهایی که حال میکنم باهاشان، خیلی سانتیمانتالی به نظر میرسند.
دیدم خیر. من تا باز هم چیزی ننویسم ولکن قضیه نیستم. باید گفتگو میکردم دربارهی داستانم. رفتم سراغ هوشاجان. آن تبلیغ قلمچی ولم نمیکند. کوشا جان؟ بیا پشتیبانت. اینم هوشا جان دیگر. قرمدنگ هی میخواستم اطلاعات زیادی دستش ندهم بعد هی پرحرفی میکرد و هر چه قایم میکردم را میگفت. خب آنها به دردم نمیخورد که خودم میدانستم. من از رنجم میگفتم برای نوشتن این داستان و این پفیوز هی به من ایده میداد. من ایده میخواستم چه کار.
موفقیت: اسم داستانم بعد دو دهه زاده شد. همین. همین کل ماجرا بود. دیدم سیر نمیشوم و باید به قصه برسانم و نمیشود دست بردارم. نشستم باز خودکار گاز زدم و راه رفتم و استرس کشیدم و گرورم جریحهدار شد. فهمیدم لحظهای که تصویر و صحنه میآید اضطراب میگیرم و خودم اسکرول میکنمش. شت ننه شت.
چین پیشانیام ترساندهاتم. چین وسط ابرویم هم. اینها کی آمدند؟ از کجا آمدند؟ تغییرات سن را دارم میبینم؟
دیگر دیر شده بود. رفتم گروه. دیدم سکوت محض است. گفتم گوگولوها حتما دارند استراحت میکنند روز جمعهای. بیدارشان نکنم.
برای خودم توی گروه پلکیدم و بعد گفتم ول کن حالا یکروز نرین توی خوابشان. خودت هم انگار دوست نداری روز جمعه کسی بیدارت کند. البته نمیدانم این بهانه از کجا آمد چون روز جمعه و شنبه برای من با هم توفیر خاصی ندارد. همهاش کار و فشار و بگایی و بقایی.
سارا نتانست. شیما تانست. تانستیم با هم. من محتوای کارگاه را جمعبندی و مرور کردم و منابع چاپی را اسکن کردم و آپلود توی لینک کارگاه. ذوق داشتم. خیلی.
قولِ گنجینهای کوچک را دادهام به اهالیِ کارگاه. باشد جلسهی بعد.
عزیز گفته بود: «چرا انقدر قیمتِ پایین؟» ولی من برایم همزبان و هممسیر داشتن خیلی مهم است. میخواهم کسی که مشتاق است به خاطر مسئلهی مالی جا نماند.
با شیما گپی زدیم و چقدر این همرنجی و همدغدغگی و همشوقی و همتشویقی را دوست دارم. هم بودن را دوست دارم.
گفتم نسخهی انگلیسی آن کتابه که تا سارا ازش رونمایی نکرده اسمش را نمیآورم را خریدهام.
خداحافظی و باز برگشتم به نوشتن و تمرین و گپ با هوشاجان و دعواکردنش که بالام جان من ایده نمیخوام، رنجم را ببین. خوب شد کارگاهم مسئلهاش رنج است و آنها حتما همرنجهایی میابم. دیدم دارد دریوری میگوید. نشستم توی همان سررسیدباطلهصولتیه که خریدم حرکتی را آغازیدم و کوشیدم تایملاین داستان مورد علاقهام را درآورم تا حل معما کنم. راستی معما. ایوای، چرا توی بازنویسی معما ندارد داستانم؟ هی وای.
آهان گمانم برده بود امروز جلسهی اول خودواژه باشد که ساعت چهار دیدم تاریخ برگزاری هفتهی بعد بوده و من ندیدهبودم. سپلشک و ضایعگی.
وقتی دیدم کلاس نداریم و کنکل است تا هفتهی بعد بیاغازد، آلاگارسون کردم که بروم عیاشی جمعهها را انجام دهم و نیفتد به شب. ولی دیدم نه. بذار بیفتد شب. در نتیجه دور خودم پلکیدم و منبع چیستی رنج کارگاه را با ولع دوبارهخوانی کردم. کاش بچهها ساده نگذرند از آن کتاب.
با جوجوها بازی کردم.
ساعت پنج شد و امروز نه میتانستم توی نویسندهباشم نه میتانستم توی نویسندهساز باشم. صدحیف و افسوس. گمانم نویسندهساز این روزها به درجهی خفنی نائل شده. آن تمرین آزادنویسی اولش، مباحث خفن و منابع خفن. پرفکت و درجهیک.
ساعت شش پریدم توی کارگاه و به برخی دوستان اعلام آغاز کردم. سخت بود و هست گفتن از رنج. مسئلهای به این گستردگی. دوستان را دعوت کردم به گوش دادن و صبوری و بیعجلگی در فهم موضوع. چه جمع نازنینی. درجهیکترین دوستانم. بهشان گفتم مهمترین نکته در فهم و دیدن رنج این است که تصویری ببینندش. تصویر و روایت رنج. اسپویل نکردم هفتهی بعد را برایشان. با هم تمرینکی کردیم و این فائزهی بلا شیطنت کرد و واداشتم به روشنسازی موضوع. حالا تا هفتهی بعد قرار کردیم که فهرست رنج بنویسیم.
چقدر دلم میخواهد از این کارگاه زیاد بگویم.
کارگاه که پایان گرفت رفتم کافه و نقطهی جمعه را گذاشتم.
بعدش دلستر گرفتم.
معمولا ساعت نهونیم تکوتنها نمیروم بیرون جز به ضرورت. ولی دیشب نمیخواستم برگردم. زدم به دل همان کوچهخیابان و سلانهسلانه قدم میزدم و دلسترم را میقولدم برای خودم. حس کشیدگی دارم. جهانم کش آمده انگار و من نمیخواهم کاری جز قدمزدن تویش کنم.
به خانهها نگریستم و آرزویی که مدام گرانتر و نشدنیتر به نظر میرسد.
برگشتم و نشستم پستم را نوشتم و همزمان صوت جلسه را گذاشتم برای دمکشیدن که لپتاپم اعلام ظرفیتتکمیلی کرد و مجبور شدم فایل سنگین صوتی را بفرستم اینیکی سیستم و نصب نرمافزار و ادیت و بازارسال.
درسبرگ را یادم رفت بفرستم اسماعیل که زریخانم قوام یادم انداخت.
پستم را نوشتم و نرسیدم به بازنویسی. حالا حداقل با این حرکت رخدادنگاری، میتوانم به شیوه و صورتبندی فکر کنم نه؟
در ستایش همین رخدادنگاری نوشتم. کاری که دیروز زندگیش میکردم.
عه پستم رفته اهل نوشتن و مثل همیشه آدمی پرتوپلا هم زیرش دریوری گفته. من نمیدانم چرا آدم باید تلاش کند و نشاندهد که: «نه میخواند و نه میفهمد» و فقط مثل یک اسکلپلاستیکی واکنش نشان میدهد به چیزی. هوف. طرف کی بود؟ «یه نخطه.» طرف از خودش و هویت خودش هم میترسید. بیتی چرخید توی ذهنم بعد از نوشتنش توی پست دیشبم که نقطه را جایگزین کردم و شد این:
«کسی که به ما نریده بود/ نقطهی کوندریده بود»
اصلش را میدانید دیگر؟ «کسی که به ما نریده بود کلاغ کوندریده بود.»
خندیدم به این بیت.
بعدش گفتم به من چه؟ طرف از خودش امان برده بود به نمیدانم کجا. شاید کار درستی کرده. من چرا مانعش شوم؟
و رفتم جلوس با شیمسار و دوساعتی بودم توی تماس.
سوال روز: «من نمیدانم ملت چطور وقت میکنند؟ من کندم؟ زیادی سبکوسنگین میکنم؟»